1536 - Engleski sud osudio je na smrt zbog preljube i incesta Anu Bolen (Anne Boleyn), drugu ženu kralja Henrija VIII (Henry), i njenog brata lorda Rošfora (Rocheford).
1571 - Tatari su osvojili i zapalili Moskvu.
1767 - Đenova je Francuskoj prodala ostrvo Korziku.
1773 - Rođen je austrijski državnik knez Klemens Meternih (Metternich), gotovo 40 godina najuticajnija ličnost u Evropi, kao ministar inostranih poslova i kancelar Austrije (1809-48). Smatra se oličenjem apsolutističkog režima. Sa ruskim carem Aleksandrom I osnovao je Svetu alijansu čiji je osnovni cilj bio gušenje nacionalnih pokreta u Evropi.
1796 - Trupe Napoleona Bonaparte ušle su u Milano.
1847 - U Italiji je umro irski političar Danijel O'Konel (O'Connell), zvan Osloboditelj. Kao član britanskog parlamenta, uspeo je da prisili vladu da prihvati zakon o emancipaciji katolika (1829). Smatra se jednim od najboljih govornika 19. veka.
1848 - U Beču je izbio ustanak protiv apsolutističkog režima koji je primorao austrijsku carsku vladu da povuče oktroisani ustav donet 25. aprila i da raspiše izbore.
1859 - Rođen je francuski fizičar Pjer Kiri (Pierre Curie). Proučavao je magnetizam i radioaktivnost, a sa suprugom Marijom (Marie) otkrio je 1898. polonijum i radijum. Nobelovu nagradu za fiziku 1903. supružnici Kiri podelili su sa Antoan-Anrijem Bekerelom (Antoine-Henri Becquerel).
1886 - Umrla je američka književnica Emili Dikinson (Emily Dickinson). Njene pesme otkrivene su i izdate nakon njene smrti, a tek u 20. veku stekla je ugled jedne od najvećih američkih pesnikinja.
1891 - Rođen je ruski pisac Mihail Afanasjevič Bulgakov, autor romana "Bela garda", pretočenog u dramu "Dani turbina" koja je s velikim uspehom igrana u teatru MHAT. Poznat je po satiričnim i groteskno-fantastičnim pripovetkama i romanu "Majstor i Margarita".
1914 - Umro je istoričar i književni kritičar Jovan Skerlić, profesor Beogradskog univerziteta, član Srpske kraljevske akademije. Svojim književnim i javnim radom značajno je uticao na kulturni i politički život u Srbiji na početku 20. veka ("Istorija srpske književnosti").
1918 - Prva avionska pošta u svetu krenula je između Njujorka, Filadelfije i Vašingtona.
1923 - Velika Britanija priznala je Transjordan pod emirom Abdulahom (Abdullah) kao nezavisnu državu.
1940 - U SAD su počele da se prodaju prve najlon čarape.
1940 - Kapitulirala je holandska vojska u Drugom svetskom ratu.
1943 - Raspuštena je Komunistička internacionala (Kominterna).
1945 - Nemačke trupe napustile su Jugoslaviju u Drugom svetskom ratu tokom kojeg je za četiri godine poginulo 1.706.000 ljudi, a zemlja je porušena i opustošena.
1948 - Novostvorenu državu Izrael napali su egipatski avioni, a sa severa i istoka libanske i jordanske trupe.
1955 - U Beču je potpisan Austrijski državni ugovor kojim je okončana desetogodišnja saveznička okupacija, a Austrija postala nezavisna republika u granicama od 1. januara 1938.
1957 - Velika Britanija je izvela prvu probu hidrogenske bombe u centralnom Pacifiku.
1987 - Umrla je američka filmska glumica Rita Hejvort (Hayworth) holivudski seks simbol '40-tih godina 20. veka ("Samo anđeli imaju krila", "Đilda", "Dama pod sumnjom").
1989 - Sovjetski predsednik Mihail Sergejevič Gorbačov objavio je u Pekingu kraj kinesko-sovjetskih raskola.
1991 - Edit Kreson (Edith Cresson) postala je prva žena premijer Francuske.
1992 - Hiljade pristalica opozicije u Azerbejdžanu zauzele su zgradu parlamenta i predsedničku palatu u Bakuu. Narednog dana s vlasti je zbačen predsednik Ajaz Mutalibov koji je potom izbegao u Moskvu.
1992 - Tokom povlačenja Jugoslovenske narodne armije (JNA) iz Bosne, u Tuzli je napadnut vojni konvoj. Poginulo je 49 vojnika.
1996 - Desničarski lider Atal Bihari Vadžpaji (Vajpayee) postao je premijer Indije, pošto je njegova partija Baratija Džanata na parlamentarnim izborima osvojila relativnu većinu. To je bilo prvi put da hindu nacionalista dobije mesto premijera.
1996 - Skupština SR Jugoslavije smenila je guvernera Narodne banke Jugoslavije Dragoslava Avramovića, tvorca privredne reforme koja je početkom 1994. zemlju izvukla iz hiperinflacije. Avramović je prethodnog dana u ekspozeu u Skupštini optužio vladu SR Jugoslavije da blokira pregovore sa međunarodnim finansijskim organizacijama i time gura zemlju u propast.
1999 - Italija je dobila novog predsednika Karla Azelja Čampija (Carlo Azeglio Ciampi).
2001 - Šef UNMIK-a Hans Hekerup potpisao je u Prištini "Ustavni okvir za samoupravu na Kosovu" uprkos protivljenju Srba s Kosova, koji su smatrali da taj najviši pravni akt pokrajine nije u skladu s rezolucijom UN o njenom budućem statusu.
2002 - Narodna banka Jugoslavije je saopštila da je dinar postao konvertibilan u svim tekućim transakcijama sa inostranstvom, prvi put od 1946, kada je Jugoslavija postala članica MMF.
2003 - Haški tribunal za ratne zločine počinjene u Ruandi osudio je na doživotni zatvor bivšeg ministra informacija Eliezera Nijitegeka (Eliezer Niyitegeka), a bivšeg gradonačelnika Lorenta Semanzu na 25 godina zatvora, zbog učešća u genocidu 1994. godine.
2009 - Beogradski radio B92 obeležio je 20 godina rada. Radio i televizija B92 emitovali su program na celoj teritoriji Srbije, a ta medijska kuća bavila se i izdavaštvom, organizovanjem kulturnih priredbi i humanitarnim radom.
2012 - Umro je Karlos Fuentes, romansijer, pripovedač, dramski pisac i esejista, jedan od najznačajnijih meksičkih i latinoameričkih pisaca 20. veka. Autor je više od 20 knjiga proze, među kojima su i romani: Smrt Artemija Kruza, Sveto mesto, Terra Nostra, Stari Gringo, Dijana, Godine s Laurom Dijaz, Srećne porodice, Volja i sudbina, Adam u raju.
2014 - U 18 gradova i opština u Srbiji proglašeno je vanredno stanje zbog višednevnih obilnih padavina, izlivanja reka i poplava koje su izazvale klizišta i rušenje kuća, puteva, vodovoda i druge infrastrukture. U poplavnom talasu je poginulo 57 ljudi.
2019 - Preminuo je Mihailo Miša Janketić, pozorišni i filmski glumac. U bogatoj karijeri Janketić je odigrao više od stotinu uloga, najviše u Jugoslovenskom dramskom pozorištu u Beogradu.
Muslimanske snage u Tuzli, 15. maja 1992. godine, mučki su napale kolonu Jugoslovenske narodne armije (JNA) koja se, na osnovu prethodno postignutog dogovora, povlačila iz tog grada.
Taj događaj upamćen je pod nazivom „Tuzlanska kolona”, a od tada je protekla 31 godina.
Tog 15. maja 1992. godine, napadnuta je 92. motorizovana brigada JNA, koja se u skladu s prethodnim dogovorom sa vlastima Tuzle, mirno povlačila iz kasarne „Husinska buna”.
Prethodno je postojao dogovor predstavnika SR Jugoslavije i muslimanskih vlasti u Sarajevu o povlačenju JNA sa prostora Bosne i Hercegovine, zaključno s datumom 19. maj 1992. godine.
Povlačenje iz Tuzle bilo je prema tome rezultat navedenog dogovora.
U koloni se nalazilo oko 600 ljudi, starešina i vojnika tadašnje JNA, sa približno 200 vozila.
Napad su izvršili pripadnici lokalne Teritorijalne odbrane, policije, formacija „Patriotske lige”, i to upravo prilikom odlaska jedinica JNA iz Tuzle, na raskrsnici Brčanska Malta.
Prethodno, u skladu sa sporazumom o mirnom povlačenju JNA, a na osnovu dogovora komandanta kasarne pukovnika Mileta Dubajića i lokalnih vlasti Tuzle, evakuacija je trebalo da počne u 15:00 časova, ali su lokalne vlasti otvorile spor oko predaje dela naoružanja TO Tuzla.
Ispostaviće se da je to najverovatnije bio deo planiranog rasporeda zasede koloni u povlačenju.
Dogovor koji je postignut tačno je odredio rutu povlačenje kao i vreme, što je nesumnjivo trebalo da olakša zasedu.
Pošto je postignuta neka vrsta kompromisnog dogovora, evakuacija trupa JNA započela je u 19:00 časova.
Kada je poslednja trećina kolone, dolazeći iz pravca Skojevske ulice, prolazila raskrsnicu Brčanska Malta, usledila je, iz okolnih zgrada i zaklona paljba vatrenim oružjem, „zoljama” i drugim zapaljivim sredstvima.
U eksplozijama i plamenu na licu mesta život je izgubilo više desetina vojnika, a povrede su bile tako teške da niz žrtava nije docnije bilo moguće prepoznati.
Raspoređeni snajperisti, prvo su pucali i ubijali vozače vojnih vozila da bi ih zaustavili i blokirali dalji prolaz, a potom je sledilo paljenje vozila. Ostali su bili laka meta.
Pucano je čak i sa zgrade bolnice, a duž prethodno određene rute prolaska trupa JNA, postavljene su mine, prepreke.
Prvi napad je trajao približno pola sata, da bi potom sledilo pojedinačno ubijanje ranjenih i uopšte preživelih.
Prema svedočenjima, deo ranjenih je zatim brutalno likvidiran. Tela žrtava su noću odvezena na gradsku deponiju i zatrpana buldožerom.
Prolazak kolone i napad koji je usledio prenosila je direktno lokalna televizija FS-3, a snimci su, bar deo njih, sačuvani.
Podaci o broju žrtava se razlikuju. Koliko se zna, u napadu su ubijena 54 pripadnika JNA, 78 ih je ranjeno, dok su zarobljena 44 pripadnika JNA, od kojih su petorica kasnije ubijena, a mnogi zlostavljani.
Prema navodima optužnice u koloni je poginulo 59 pripadnika JNA i civila.
Pominjane su i bitno više cifre. U spomen kosturnici u Bijeljini sahranjeno je 29 osoba, a posmrtni ostaci niza stradalih međutim nisu pronađeni, prenosi Tanjug.
[frontpage_news widget=“93″ name=“IZDVOJENO ZA VAS“]
Leave a Reply