U nedjelju, 12. jula 2026. godine, u Crkvi Svetih apostola Petra i Pavla u Zaplaniku, u Trebinjskoj šumi, svečano je proslavljena hramovna slava i obilježen Petrovdanski sabor, koji je i ove godine okupio brojne vjernike, mještane i potomke porodica iz okolnih sela.
Ovogodišnja proslava ostaće posebno upamćena jer je u Zaplaniku, poslije više od 85 godina, obavljeno prvo crkveno vjenčanje. Prije Svete liturgije, nadležni paroh protojerej-stavrofor Aleksandar Ilić vjenčao je Aleksandra Milićevića i Maju Popovac, ispunivši tako dugogodišnju želju mladoženje da se na vječnu ljubav zavjetuje upravo u hramu svojih predaka.
Aleksandar pripada ovoj parohiji i rodom je iz obližnjeg sela Nenovići, a mladenci su pred sveti oltar stali obučeni u tradicionalnu hercegovačku narodnu nošnju, dajući posebnu ljepotu i simboliku ovom istorijskom događaju.
Nakon vjenčanja služena je Sveta liturgija, tokom koje je paroh Aleksandar Ilić obavio i svetu tajnu krštenja male Anđelije.
Po završetku bogosluženja krenula je svečana litija oko hrama, koja je, po starom običaju, stigla do ostataka starijeg hrama, gdje je prelomljen slavski kolač i uznesene molitve za žive i upokojene.
Sve prisutne je u ime domaćina pozdravio predsjednik Crkvenog odbora Stevo Putica, poželivši dobrodošlicu okupljenom narodu i zahvalivši svima koji svojim trudom i prilozima pomažu obnovu zaplaničke svetinje.
Nakon bogosluženja i litije upriličena je trpeza ljubavi i narodno druženje, u duhu mira, sloge i bratske ljubavi.
Ova godina ima i dodatnu istorijsku težinu jer se navršava sto godina od izgradnje škole u Zaplaniku, koja je predstavljala prosvjetno središte ovog kraja sve dok nije srušena tokom agresije hrvatske vojske na teritoriju opštine Trebinje u posljednjem Odbrambeno-otadžbinskom ratu.
Crkva Svetih apostola Petra i Pavla u Zaplaniku predstavlja saborni hram za četrnaest okolnih sela Trebinjske šume i poslije manastira Duži, jedan je od najznačajnijih i gabaritno najvećih pravoslavnih hramova ovog kraja. Podignuta je na temeljima znatno starije svetinje, svjedočeći o viševjekovnom duhovnom trajanju ovog prostora.
Tokom rata 1992. godine hram i groblje su teško oštećeni i oskrnavljeni, a obnova ove svetinje i danas traje zahvaljujući trudu vjernog naroda i dobrotvora. Cijeli kompleks – sadašnja crkva, ostaci starijeg hrama, staro groblje i arheološki lokalitet – od 2014. godine nalazi se pod zaštitom države kao istorijsko područje Zaplanik.
Ovogodišnji Petrovdanski sabor pokazao je da je Zaplanik mnogo više od mjesta okupljanja. On je simbol trajanja, stradanja, obnove i nade. Upravo zato je prvo crkveno vjenčanje poslije više od 85 godina, uz krštenje male Anđelije, bilo najljepša poruka ovogodišnjeg sabora – da se život vraća u ovu drevnu svetinju, a da nove generacije nastavljaju da čuvaju pravoslavnu vjeru, tradiciju i zavičaj svojih predaka.
