Trupe Vojske SAD napustile su preostale baze u Iraku, što je izazvalo zabrinutost da bi njihovo povlačenje moglo da stvori bezbednosni vakuum, dodatno ojača šiitske milicije bliske Iranu i otvori prostor za pregrupisavanje Islamske države, navodi Rojters.
Preostale američke snage povukle se iz Iraka, strah od bezbednosnog vakuuma
Trupe Vojske SAD napustile su preostale baze u Iraku, što je izazvalo zabrinutost da bi njihovo povlačenje moglo da stvori bezbednosni vakuum, dodatno ojača šiitske milicije bliske Iranu i otvori prostor za pregrupisavanje Islamske države, navodi Rojters.
Povlačenje, koje Teheran i njegovi saveznici predstavljaju kao pobedu, dogovoreno je 2024. godine za vreme administracije Džozefa Bajdena, a sprovela ga je administracija Donalda Trampa, uprkos tome što SAD istovremeno vode rat protiv Irana.
Američke snage napustile su Irak 23 godine nakon što su snage predvođene SAD svrgnule Sadama Huseina, nakon čega su usledili politički potresi i haos koji su, između ostalog, doprineli usponu Islamske države.
Iako većina Iračana podržava odlazak američkih snaga, deo javnosti strahuje da iračke bezbednosne snage, koje su godinama obučavane i finansirane uz pomoć SAD, još nisu sposobne da samostalno zaštite zemlju, napominje Rojters.
“Pouka iz prethodne dve decenije jeste da bezbednosni vakuum može biti izuzetno opasan“, rekao je irački analitičar Džasim el Bahadli, koji savetuje bezbednosne snage.
Američke snage su se, nakon invazije 2003. godine, zadržale u Iraku, podržale uspostavljanje vlade predvođene šiitima i godinama se borile protiv pobunjenika – najpre pristalica Sadama Huseina, a zatim i Al Kaide.
Nakon povlačenja krajem 2011. godine, vratile su se manje od tri godine kasnije kako bi pomogle iračkim snagama u borbi protiv Islamske države, koja je kontrolisala velike delove zemlje i terorisala milione ljudi.
U ratu protiv Islamske države od 2014. do 2017. godine poražen je njen samoproglašeni kalifat, ali ta organizacija i dalje ima mrežu uspavanih ćelija.
Pobeda iranske “ose otpora“
Iran, koji navodi da mu je krajnji cilj potpuno povlačenje američkih snaga sa Bliskog istoka, odlazak američkih vojnika iz Iraka predstavlja kao pobedu svoje „ose otpora“, koju čine savezničke oružane grupe širom regiona.
Bagdadski politički analitičar Ahmed Junis upozorava da je posebno zabrinjavajuća mogućnost da se iranske savezničke grupe osete osnaženim u odsustvu zapadnog vojnog prisustva.
“Te grupe bi mogle da pokušaju da prošire svoju ulogu u kreiranju državne politike i učvrste prisustvo u ključnim institucijama“, rekao je Junis.
Pojedini irački bezbednosni zvaničnici, kako u saveznoj vladi tako i u autonomnom kurdskom regionu na severu zemlje, strahuju da bi povlačenje Amerikanaca moglo da omogući i borcima Islamske države da ponovo ojačaju. Iako je njihov kalifat poražen pre gotovo deceniju, grupa i dalje održava mrežu uspavanih ćelija.
