Nedavni izveštaji iz Ukrajine ukazuju na to da ruske snage gube teren pod pritiskom tekuće ukrajinske kontraofanzive. Ova promena u dinamici na bojištu pripisuje se ukrajinskim „zonama uništenja“. To su područja ispred ruskih linija koja intenzivno nadgledaju ukrajinski dronovi zaduženi za otkrivanje i uništavanje svakog ruskog prodora. Ove zone sprečavaju ruske snage da koriste masovne formacije karakteristične za njihovu doktrinu, primoravajući ih da usvoje nove taktike.
Nedavni video-snimci koje je na Telegramu objavilo rusko Ministarstvo odbrane ukazuju na novu taktiku. U okviru nje se vojnici u malim grupama infiltriraju u zone oko položaja pod kontrolom Ukrajine. Koristeći ta infiltraciona uporišta, uspostavljaju lokalnu nadmoć u upotrebi dronova. Nakon toga ruske snage napadaju ukrajinske položaje sa više malih jedinica koje deluju iz različitih pravaca uz podršku dronova. Iako rusko Ministarstvo odbrane tvrdi da ovaj pristup donosi određene uspehe, malo je verovatno da će promeniti šire trendove koji oblikuju tok rata.
Dva do tri čoveka
Iako se zone uništenja često doživljavaju kao moderna ničija zemlja – prostor između ruskih i ukrajinskih linija koji ne kontroliše nijedna strana – njihova primena je znatno složenija.
Zbog ograničenja u ljudstvu i resursima, Ukrajina je svoje zone uništenja koncentrisala duž ključnih pravaca ruskog napredovanja. Naročito onih koji vode ka važnim ciljevima kao što su Kostjantinivka, Kupjansk i Orihiv. U tim područjima Ukrajina i dalje kontroliše nekoliko važnih naselja. Ona su dodatno zaštićena okolnim zonama uništenja. Na primer, ukrajinske snage i dalje drže Ivanopilju, malo mesto unutar zone uništenja koje blokira ruski pravac napredovanja ka Kostjantinivki.
Tokom poslednjih nekoliko meseci Rusija je sprovela veliki broj infiltracionih misija u tim zonama oko gradova i sela koja su još pod ukrajinskom kontrolom. Infiltracione grupe obično čine dva do tri vojnika. Ruske snage su procenile da takve male jedinice mogu da uđu u zonu bez otkrivanja.
Ove grupe se kreću brzo, koristeći gradsko okruženje ili šumski teren za zaklon. Kada stignu na određenu lokaciju, uspostavljaju istureno uporište na mestu koje pruža određenu zaštitu od dronova. Iz tih uporišta vojnici mogu da lansiraju sopstvene bespilotne letelice.
Napadi iz više pravaca
Rusija je na ovaj način rasporedila veliki broj timova, postepeno raspršujući uporišta širom zone uništenja. Institut za proučavanje rata (ISW) izvestio je da su ruske snage, tokom napredovanja prema Kostjantinivki, infiltrirale jugoistočni deo grada i njegova predgrađa, probivši se dva do četiri kilometra ispred svojih procenjenih linija fronta.
Zajedno, ova uporišta stvaraju ono što se može nazvati „koridorom za dronove“, u kojem ruski dronovi efektivno kontrolišu vazdušni prostor. Ti dronovi imaju više zadataka: lov na ukrajinske dronove, otkrivanje ukrajinskih odbrambenih položaja i pružanje nadzora dodatnim infiltracionim timovima koji napreduju.
Kada ruska jedinica uspostavi ovakve koridore, pokreće napad na naselje pod ukrajinskom kontrolom. Oklopna vozila ostaju ranjiva, pa napade uglavnom izvodi pešadija, iako se koriste i kvadovi i motocikli.
Ruske trupe napadaju iz više pravaca. Kreću se duž ruta koje štite koridori za dronove. Takvi koridori otežavaju Ukrajini da precizno locira ruske položaje radi artiljerijskih udara ili napada dronovima. Napadačke snage brzo ulaze u naselje kako bi preplavile branioce.
Pošto ta mesta često brane relativno mali ukrajinski garnizoni zbog problema sa snabdevanjem, ruske snage koje uspeju da stignu do njih u dovoljnom broju imaju velike izglede da ih zauzmu.
Taktička integracija dronova u jurišne operacije
Rusko Ministarstvo odbrane je tokom poslednjih nekoliko nedelja na Telegramu objavilo više video-snimaka. Oni prikazuju različite ruske jedinice kako koriste ove taktike prilikom zauzimanja ukrajinskih naselja.
Na snimcima se posebno ističe da su u svim slučajevima jurišne jedinice imale podršku dronova. U jednom videu komandir ruskog voda opisuje zauzimanje Huljajpiljskog kod Orihiva, navodeći da su sva tri jurišna elementa bila „praćena“ dronovima.
Drugi snimak prikazuje zamenika komandanta jednog ruskog puka koji objašnjava ulogu dronova u pružanju zaštite i podrške tokom napada na Volohovku u Harkovskoj oblasti.
Treći video prikazuje ruske dronove kako gađaju ukrajinske ciljeve i navode artiljerijsku vatru tokom pešadijskog napada na Ševčenko.
Obučavanje malih jedinica
Ovakva integracija dronova na nivou malih jedinica našla se čak i u video-materijalima za obuku koje je objavilo rusko Ministarstvo odbrane. Jedan nedavni snimak prikazuje marince iz grupa „Sever“ i „Centar“ kako vežbaju napade na ukrajinske utvrđene položaje. Pri čemu su dronovi sastavni deo jurišnih snaga i pružaju izviđanje i vatrenu podršku.
Ovi snimci sugerišu da dronovi postaju sve dublje integrisani u ruske taktičke jurišne operacije.
Iako dronovi već dugo imaju važnu ulogu u ruskim operacijama, tradicionalno su se koristili za navođenje artiljerijske vatre i izvođenje preciznih udara. U ovom slučaju, međutim, oni su direktno uključeni u delovanje malih pešadijskih jedinica.
Dronovi pružaju izviđanje u realnom vremenu. Daju ruskim vojnicima dodatni pogled iz vazduha za otkrivanje ukrajinskih položaja, posebno onih skrivenih u zgradama. Takođe omogućavaju direktne udare kojima se mogu potisnuti ili uništiti ukrajinske vatrene tačke pre dolaska jurišnih snaga.
Integracijom dronova direktno u napad, ruske snage umanjuju mnoge tradicionalne prednosti koje branioci imaju u urbanom ratovanju.
Efikasnost ovih taktika
Iako video-snimci koje je objavilo rusko Ministarstvo odbrane prikazuju određeni stepen uspeha, uključujući zauzimanje mesta Komsomoljskoje i Ševčenko, malo je verovatno da će ove taktike doneti proboj kojem se ruske snage nadaju.
Čak i nakon zauzimanja nekog naselja, ruske trupe ostaju unutar šire ukrajinske zone uništenja. To ih i dalje izlaže ukrajinskoj artiljeriji i napadima dronovima.
Ipak, ove taktike bi mogle omogućiti ruskim snagama da zauzmu neka od naselja koja se nalaze na putu ka većim operativnim ciljevima.
Ukrajina će, prirodno, razvijati protivmere za ove nove taktike, kao što je činila tokom čitavog rata. Povećana proizvodnja dronova omogućiće intenzivnije patroliranje zonama uništenja. Time će se smanjiti efikasnost ruskih infiltracionih timova.
Odgovor Ukrajinaca
Ukrajina takođe unapređuje svoje sposobnosti elektronskog ratovanja i ometanja signala kako bi smanjila efikasnost ruskih dronova. Istovremeno poboljšava logistiku i metode snabdevanja, uključujući upotrebu kopnenih robota, kako bi održala ove isturene položaje i povećala njihovu otpornost na ruske napade.
U ranim fazama rata dinamika na bojištu često je bila određena tehnološkim inovacijama, posebno naglim usponom dronova i sistema za elektronsko ratovanje. Međutim, kako rat traje, taktičke inovacije postaju sve važnije.
Uspeh na bojištu sada sve više zavisi od toga koja strana uspešnije prilagodi svoju taktiku kako bi iskoristila svoje tehnološke i vojne prednosti.
U ovom slučaju, Rusija pokušava da iskoristi svoju brojčanu vojnu nadmoć i rastuće kapacitete u oblasti dronova kako bi probila ukrajinske zone uništenja i zauzela isturene položaje.
Vikram Mital, saradnik Forbes
