Sjedinjene Američke Države (SAD) potvrdile su da su rasporedile oružje u Zemljinoj orbiti, što je prvi put da je Vašington javno priznao postojanje takvih ofanzivnih sposobnosti.
Troj Mejnik, sekretar ratnog vazduhoplovstva SAD, rekao je da je oružje, koje se nalazi „u orbiti“, neophodno za zaštitu američkih snaga od neprijateljskog delovanja.
Amerika je spremna da odgovori na „pretnje koje se razvijaju“, rekao je Mejnik na konferenciji o vazduhoplovstvu, svemiru i sajber-bezbednosti.
Nije izneo detalje o tom oružju, niti je otkrio kada je ono postavljeno u orbitu.
Visoki američki vojni zvaničnici ranije su najavljivali jačanje vojnih kapaciteta u svemiru, navodeći da Rusija i Kina razvijaju tehnologije koje bi u slučaju budućeg sukoba mogle da se koriste za napad na američke satelite ili njihovo ometanje.
Svemir je poslednjih godina postao sve važnije područje vojnog nadmetanja velikih sila.
Sateliti imaju ključnu ulogu u komunikacijama, navigaciji, obaveštajnim operacijama i ranom upozoravanju, zbog čega su postali potencijalna meta u slučaju sukoba.
Vašington, Moskva i Peking međusobno se optužuju za razvijanje tehnologija koje bi mogle da ugroze satelite i druge svemirske sisteme.
Mejnik nije precizirao o kakvom je oružju reč, ali je poručio da su američke snage spremne da odgovore na nove pretnje u svemiru.
Svemirske vojne sposobnosti, zajedno sa presretačkim raketama, ključni su deo planiranog sistema protivraketne odbrane „Zlatna kupola“ (Golden Dome), čiji je cilj zaštita SAD od raketa i drugih pretnji iz vazduha, kažu iz administracije američkog predsednika Donalda Trampa.
Sporazum iz 1967. godine zabranjuje postavljanje oružja za masovno uništenje u Zemljinu orbitu.
Međutim, velike sile, poput SAD, Rusije i Kine, razvijaju i druge vojne tehnologije u svemiru koje nisu obuhvaćene tim sporazumom.
Među njima su sistemi namenjeni praćenju, ometanju ili napadu na protivničke satelite, koji imaju ključnu ulogu u vojnim komunikacijama, nadzoru i navigaciji.
Tramp je prošle godine potpisao izvršnu uredbu kojom je naglašena uloga američkih Svemirskih snaga ne samo u zaštiti američkih satelita i druge imovine u svemiru, već i u izvođenju ofanzivnih operacija.
Američke Svemirske snage osnovane su 2019. godine kao novi rod američkih oružanih snaga, prvi takav u više od sedam decenija.
Njihov zadatak je zaštita američkih interesa u svemiru, poput stotine satelita koji se koriste za komunikaciju, nadzor i druge vojne potrebe.
Portparol Svemirskih snaga rekao je da kontrola svemira podrazumeva sposobnost suprotstavljanja protivniku i kontrole svemirskog domena, poput upotrebe kinetičkih i nekinetičkih sredstava za ometanje, onesposobljavanje, pa čak i uništavanje protivničkih kapaciteta, ukoliko je to neophodno.
„Ove sposobnosti mogu se koristiti u ofanzivne i defanzivne svrhe, po nalogu nadležnih vojnih komandi“, rekao je portparol.
Početkom februara je objavljeno da su dva ruska satelita verovatno presrela komunikaciju najmanje desetak evropskih satelita od početka ruske invazije na Ukrajinu 2022. godine.
Takva presretanja mogla su da ruskim obaveštajnim službama omoguće pristup osetljivim podacima koji se prenose putem tih satelita, a u teoriji i da preuzmu kontrolu nad njima.
SAD su 2024. godine saopštile da je Rusija lansirala satelit za koji Vašington veruje da bi mogao da napada druge satelite.
Iz Moskve tada nisu komentarisali te tvrdnje.
Američke Svemirske snage kažu da Kina razvija i koristi svemirske i protivsvemirske kapacitete u okviru šire strategije vojne modernizacije.
Prema proceni američke vojske, za Rusiju svemir predstavlja domen ratovanja, dok bi prevlast u svemiru mogla da bude jedan od ključnih faktora u budućim sukobima.
BBC na srpskom
